Öncelikleri Nelerdir?

AB üyeliğe giden yolda Türkiye’yi desteklemede kararlıdır. Türkiye’ye yönelik AB mali desteğinin başlangıçtaki amacı Avrupa içinde ve ötesinde bir barış, istikrar ve refah alanının genişletilmesi idi. 

Birlik Türkiye’yi bir aday olarak kabul ettiğinde, mali destek Türkiye’nin AB üyeliğine hazırlanmasına odaklanır. Ayrıca Türkiye’nin gelecekteki üyeliği konusunda Birliğin kararlılığını gösterir.

Mevcut öncelikler Türkiye’de reformu, sınır ötesi işbirliğini ve üye ülkelerle ortaklığı desteklemektedir.
Türkiye 2001 yılından beri Türk Mali Aracı kapsamında AB’den katılım öncesi destek almaktadır. Fonlar her yıl ulusal programlar kapsamında yıllık bazda programlanmaktadır. 2007 itibariyle Türkiye için bu katılım öncesi Mali Araç hem aday hem de potansiyel aday ülkeler için katılım öncesi destek sağlayan Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) ile değiştirildi.

IPA’nın yeniliği yeni alanlarda mali destek sağlamasıdır.
IPA 5 bölüm halinde yapılandırılmıştır ve Türkiye’ye Türk Mali Aracı kapsamında olduğu gibi katılım öncesi destek sağlamaya devam edecektir. Yenilik ise yapısal fonlarla aynı prensiplerle yönetilen çevre, ulaştırma, bölgesel rekabet, insan kaynakları kalkınması ve kırsal kalkınma konularında katılım öncesi mali desteğin getirilmiş olmasıdır. IPA kapsamında Türkiye IPA tarafından kısmen finanse edilen Topluluk Programlarından faydalanmaya devam edecektir.

Ulusal Programlar AB üyeliği için öncelikli alanlarda reformları desteklemek üzere tasarlanmışlardır. Proje fikirleri Türk kurumlarınca ve/veya tüzel kişiliklerce iletilir. AB ve Türk makamları arasında bir danışma sürecini takiben, projeler seçilir ve yıllık ulusal programa dahil edilir. Uygulama için AB fonları alacak olan programlar bunlardır.

Sınır ötesi işbirliği programları AB’nin komşuları ile ilişkilerini geliştirmek ve ortak projeler aracılığıyla işbirliğini artırmak üzere tasarlanmıştır.

Eşleştirme programları AB mevzuatındaki en iyi know how bilgisini Üye Ülkelerden aday ülkelere aktarmak için tasarlanmıştır ve bu Türkiye’deki ve bir veya daha fazla AB üye ülkesindeki ilgili kamu kurumları arasında eşleştirme oluşturarak yapılır.

Topluluk programları ve Kurumları (Ajansları) ilgili alanda AB üye ülkelerindeki örgütler arasında işbirliğini geliştirmek için tasarlanmıştır. Örneğin Türkiye gibi aday ülkelerin katılımına ülkenin aşağıdaki sahip olması durumunda açık olabilir:  

  • İlgili programa katılım veya ilgili Kurumun üyesi olmak için anlaşmayı imzalamış olmak
  • Program veya kurum bütçesine katkısını ödemiş olmak

 

Örneğin eğitim programları gibi Topluluk Programlarına katılım Türk ve AB öğrencilerinin, akademisyenlerinin, stajyerlerin karşılıklı ziyaretler yapmalarına, birbirlerinin ülkelerinde eğitim görmelerine, mesleki eğitim ve diğer benzeri eylemlerde bulunmalarda imkan verir. Örneğin 7. Çerçeve Programı (AR&GE), Sosyal Politika Programları, Kültür vs. gibi diğer Topluluk Programları bu programlara katılanlar arasında daha yakın bağlantıları, know-how aktarımını güçlendirmeyi amaçlar. Bu başlangıçta zor gibi görünebilir fakat bu alanlarda uzun ömürlü bir ağ oluşturmak için mükemmel bir yöntemdir.

Türkiye ve Avrupa Birliği paranın nereye gittiğine birlikte karar veriyorlar.
Herhangi bir ilişkide gerçek ortaklar gibi, Türkiye ve Avrupa birliği, Avrupa Birliğinden gelen para ile ne yapılması gerektiğini belirlemek için birlikte çalışıyorlar. AB (icra organı olan Avrupa Komisyonu tarafından temsil edilir) Türkiye’nin AB normları ve yönetmelikleri ile uyumlaşması için gerekli olan alanları gösterir ve Türk kurumları bu ihtiyaçlara hitap eden projeleri hazırlar ve uygular.

Stratejik dokümanlar yapılan değişikliklerin temelini oluşturur.
Türkiye’ye mali yardım Katılım Ortaklığı belgesinde belirlenen hedefler ve Müktesebatın Kabulüne İlişkin Ulusal Programda (NPAA) belirtilen öncelikler çerçevesinde programlanır. IPA’nın başlaması ile programlama için önceliklerin belirlenmesinde ana stratejik çerçeve Çok Göstergeli Programlama Belgesidir (MIPD).

Türkiye için Katılım Ortaklığı belgesi Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanmıştır. Bu belge katılıma hazırlanmak için ilerlemenin gerektiği öncelikli alanların bir değerlendirmesini sağlar ve mali desteğin süreci destekleyebileceği yöntemleri belirler. Belge ayrıca Türkiye için tek bir çerçeve içinde her türlü AB desteğini seferber eder ve Türk makamları tarafı için demokrasi ve insan hakları, makro-ekonomik istikrar ve Topluluk Müktesebatının ulusal mevzuata uyarlanması ile ilgili hassas kararlılıkları ayrıntılı şekilde belirtir.

Müktesabatın Kabulü için Ulusal Program (NPAA) Türkiye’nin üyelik yükümlülüklerini (topluca Kopenhag kriterleri olarak bilinir) yerine getirmek ve üstlenmek için ilerleme kaydetmesi gereken önlemleri detaylandırır.

Türkiye için Katılım Ortaklığında belirlenen önceliklere dayanarak ve Avrupa Komisyonu’nun yıllık Düzenli Raporlarındaki tavsiyeleri dikkate alarak, Avrupa Birliği ve Türkiye arasında bir yıllık Ulusal Program (NP) konusunda anlaşmaya varılmıştır. Yıllık Ulusal Program katılım sürecini doğrudan desteklemek için tasarlanmış gerçek proje ve programları kapsar. Türkiye adına bu sürece Avrupa Birliği Genel Sekreterliği (ABGS), Avrupa Komisyonu adına ise Genişleme Genel Müdürlüğü önderlik etmektedir.

Avrupa Komisyonu ve AB Üye Ülkeleri ile kapsamlı bir danışma süreci sonrasında NP onaylanmış ve uygulanması konusunda Türk makamları ile bir Mali Mutabakat imzalanmıştır.

Önemli Bağlantılar:
Önemli Belgeler
Önemli Bağlantılar
Terimler Sözlüğü