AB'nin Suriye'de daha güçlü bir rol oynaması, barışın inşası için AB çabalarının arttırılması sürecinde

AB'nin Suriye'de daha güçlü bir rol oynaması, barışın inşası için AB çabalarının arttırılması sürecinde

Avrupa Komisyonu – Basın Açıklaması
Strazburg, 14 Mart 2017


Birliğin Dış İşleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu bugün AB'nin ileriye dönük Suriye stratejisini sunan bir Ortak Tebliğ'i kabul ettiler.

Avrupa Komisyonu ve Birliğin Dış İşleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi bugün AB'nin ileriye dönük Suriye stratejisini sunan bir Ortak Tebliğ'i kabul ettiler. Eylül 2016'da Başkan Juncker'in Birliğe Sesleniş konuşmasında çağrıda bulunduğu gibi, Tebliğ BM ile mutabık kalınan mevcut çerçeve kapsamında Suriye'de uzun vadeli bir siyasi çözüme katkı sürecinde AB'nin nasıl daha güçlü bir rol üstlenebileceğini tanımlamaktadır. Tebliğ aynı zamanda Suriye'de 13 milyondan fazla yardıma muhtaç kimseye verdiği desteği nasıl sürdüreceği, ülkede direnç ve istikrar ortamının tesis edilmesine nasıl yardımcı olacağı, ve anlaşma sonrası güven veren bir siyasi geçiş sürecinin başlamasıyla birlikte yeniden yapılandırma ve mülteciler ile yerlerinden edilen kimselerin gönüllü, onurlu ve güvenli geri dönüşlerinin nasıl destekleneceğine değinmektedir.    

Konuya ilişkin açıklama yapan Yüksek Temsilci/Başkan Yardımcısı Federica Mogherini şunları söyledi; "Bugün kabul edilen Ortak Tebliğ, Suriye'ye barışı geri getirebilmemizin tek yolu olarak savaşa siyasi bir çözüm bulunmasına dönük mevcut çabalarımız ve desteğimizi güçlendirmekle kalmayıp yeniden yapılandırma sürecinin başlayacağı, anlaşma sonrası dönemde Avrupa Birliği'nin neler yapabileceğini de ortaya koymaktadır. Nitekim Avrupa Birliği'nin Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplumun diğer kesimleriyle yapmaya hazır olduğu birçok şey vardır. Suriyeliler nasıl ki nihayetinde ülkelerinin geleceğini şekillendirebilmeyi istiyor ve hak ediyorlarsa, aynı şekilde barışı da istemekte ve hak etmektedirler. Suriye'nin geleceğini desteklemek üzere Suriyelilerin yanında yer alıyoruz."

Ortak Tebliğ'de ortaya konulduğu üzere Avrupa Birliğinin Suriye'deki çabaları mevcut durumun ötesine geçerek AB'nin Suriye'ye ilişkin stratejik hedeflerine paralel uzun vadeli bir perspektifle tanımlanmaktadır. Suriye halkı birleşmiş, demokratik, çeşitliliği barındıran, kapsayıcı ve toprak bütünlüğüne sahip bir ülkeyi hak etmektedir. BM Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararı ve Cenevre Tebliği uyarınca siyasi bir çözüme varıldığı takdirde istikrarlı, güçlü ve güvenli bir Suriye yeniden inşa edilecektir.    


Ortak Tebliğ, çatışmanın 6.yılına girerken Astana görüşmeleri sonucunda oluşturulan ateşkes mekanizmasıyla desteklenen Cenevre görüşmelerinin BM öncülüğünde yeniden başladığı, Suriye için son derece kritik bir zamanda kabul edilmiştir. Tebliğ Avrupa Birliği'nin, başta Suriye'nin geleceğine dair AB bölgesel girişimi çerçevesindeki bölgesel aktörlerle devam etmekte olan siyasi diyalog süreci ve hem Suriyeli siyasi muhalefetin hem de sivil toplum örgütlerinin güçlendirilmesi çalışmaları vasıtasıyla yürütülen BM sürecine doğrudan destek vermektedir.  

Avrupa Birliği, II. Dünya savaşından bu yana görülen en vahim insani krize uluslararası toplumun verdiği karşılık dikkate alındığında ilk ve önde gelen dönor olmaya devam etmektedir. Savaşın patlak vermesinden bu yana AB 9.4 milyar Avro aktarmak suretiyle Suriye halkına ve Suriyeli mültecilere ev sahipliği yapan komşu ülkelere hayat kurtaran insani yardımlar ve direnç arttırma desteği sağlamaktadır.    

 


Ortak Tebliğ Suriye'deki mevcut siyasi, güvenlik ve insani bağlamı ve AB'nin Suriye krizine karşı sağladığı yardımların hâlihazırdaki durumunu ortaya koymaktadır. Savaşın devam etmesinin AB'nin temel çıkarları ile bölgesel ve küresel istikrar açısından yaratacağı risk ve tehditlere dair bir değerlendirme içermenin yanı sıra Tebliğ, AB'nin Suriye politikası konusunda net hedefler tanımlamaktadır:

 

 

• BM'nin Suriye Özel Temsilcisi ve belli başlı uluslararası ve bölgesel aktörlerin desteğiyle, çatışmada yer alan tarafların müzakere ettiği siyasi geçiş süreci yoluyla savaşın sona erdirilmesi;

• Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı Kararı ve Cenevre Tebliği doğrultusunda, siyasi muhalefetin güçlendirilmesine destek vererek Suriye'de anlamlı ve kapsayıcı bir geçiş sürecinin teşvik edilmesi;

• Suriyeli sivil toplum örgütlerinin güçlendirilmesi yoluyla demokrasi, insan hakları ve ifade özgürlüğünün desteklenmesi;

• Barışı-inşa çabalarına ve şiddet içeren aşırılık ve mezhepçilikle mücadeleye dayanan ulusal uzlaşı sürecinin teşvik edilmesi, buna savaş suçları için hesap verebilirliği içermesi gereken geçiş dönemi adaleti anlayışı da dâhildir;

• En savunmasız durumdaki Suriyelilerin insani ihtiyaçlarının zamanında, etkin, verimli ve ilkeli bir şekilde karşılanması yoluyla hayat kurtarılması;

• Suriye halkı, kurumları ve toplumunun direncinin arttırılmasına yönelik destek.
 

Bir sonraki basamak olarak Tebliğ, bu hedeflerin bölgesel ortaklar ve uluslararası örgütlerle yakın koordinasyon içinde gerçekleştirilmesi ve zamanı geldiğinde uluslararası desteğin hazır, koordineli ve etkili bir şekilde aktarılabilmesi amacıyla diplomatik çalışmaların sürdürülmesi ve anlaşma-sonrası döneme dair planlamaların yapılması için net adımlar önermektedir.

Yüksek Temsilci / Başkan Yardımcısı Mogherini, Ortak Tebliği 3 Nisan'daki Dışişleri Konseyinde AB Dışişleri Bakanlarına sunacaktır; Tebliğ aynı zamanda Avrupa Parlamentosu'na da ibraz edilecektir. Bunların yanı sıra Tebliğ, 5 Nisan 2017'de Brüksel'de AB'nin BM, Almanya, Kuveyt, Norveç, Katar ve Birleşik Krallık ile birlikte eş-başkanlık yapacağı "Suriye ve Bölgenin Geleceğine Destek" Konferansında önemli bir girdi oluşturacaktır.

Arka Plan

AB'nin son Suriye stratejisi Mart 2015'de, 'AB'nin Suriye ve Irak ile IŞID/Daeş tehdidine yönelik Bölgesel Stratejisi' kapsamında kabul edilmiştir. Ortak Tebliğ, en son Mayıs 2016'da Konsey tarafından gözden geçirilen ve güncellenen Bölgesel Stratejinin Suriye ile ilgili unsurlarının gözden geçirilmiş halini ortaya koymaktadır.  

2016'daki Birliğe Sesleniş konuşmasında Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker şu açıklamayı yapmıştır: "Bugün Suriye için bir Avrupa Stratejisi çağrısında bulunuyorum. Böylelikle Avrupa Suriye'de barışçıl bir ulusun ve çoğulcu ve hoşgörülü bir sivil toplumun yeniden oluşturulmasına destek sağlayabilir."

Ayrıntılı Bilgi için

Joint Communication to the European Parliament and the Council: Elements for an EU Strategy for Syria

Factsheet: The EU and the crisis in Syria