Göç sürecinde tüm çocukları korumak:  Komisyon öncelikli eylemlerin ana hatlarını çiziyor

Göç sürecinde tüm çocukları korumak: Komisyon öncelikli eylemlerin ana hatlarını çiziyor

Brüksel, 12 Nisan 2017

Son iki yıldır, büyük bir bölümü ailesi olmayanlar olmak üzere, sayısı her geçen gün artan pek çok çocuk göç yoluyla Avrupa’ya geldi.

Her ne kadar AB ve Birlik üyesi devletlerde varolan mevzuat korunma konusunda sağlam bir çerçeve sunuyor olsa da [Avrupa’ya] varışlarda son dönemde meydana gelen artış, ulusal sistemler üzerinde baskı yaratmış; mevcut eksiklik ve boşlukları da gözler önüne sermiştir. İşte bu sebeple Komisyon bugün, tüm göçmen çocukları, sürecin her aşamasında daha kuvvetli bir şekilde korumak üzere takip edilecek adımların ana hatlarını ortaya koyuyor. Avrupa’ya gelen göçmen çocukların hızlı bir şekilde tespit edilmesi ve yaşlarına uygun muamele görmeleri büyük önem taşımaktadır. Statüleri belirlenirken çocuklara yardımcı olmak üzere eğitimli personel bulunmalı ve çocuklara, eğitim ve sağlık hizmetlerine daha iyi erişim yoluyla daha sürdürülebilir nitelikte, uzun vadeli perspektifler sunulmalıdır. Çocukların korunması, Avrupa Göç Gündeminin de merkezinde yer alan bir öncelik olup Komisyon, eğitim, rehberlik, operasyonel destek ve fon yardımı yoluyla üye devletler tarafından sarf edilen çabalara destek olmayı sürdürecektir.

Konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada Birinci Başkan Yardımcısı Frans Timmermans şunları söyledi: "İster ailesi ile birlikte, isterse onlarsız bir şekilde AB’ye gelen çocuk sayısı, muazzam bir artış göstermiştir. Gerçekten korunmaya ihtiyacı bulunan çocukların bu korunmaya ulaşmasını sağlamamız gerekiyor. Bunu hiç gecikmeden, şimdi yapmalıyız. Bu bizlerin üzerine düşen ahlaki bir görev ev aynı zamanda da hukuki bir sorumluluktur. Özellikle de kendilerine yol gösterecek birisi olmadığı zaman daha da kırılganlaşan çocuklar hepimiz için en büyük öncelik olmalıdır. İşte bu nedenle bizler de bugün, Avrupa Birliğine varış yapan tüm çocukların yüksek menfaatlerini korumak ve desteklemek üzere bir dizi somut eylem ortaya koyuyoruz."

Göç, İçişleri ve Yurttaşlıktan sorumlu Komisyon Üyesi Dimitris Avramopoulos ise şunları ifade etti: "Avrupa’daki her üç sığınmacıdan biri çocuk… En kırılgan konumdaki göçmenler olan çocukların henüz kendi ülkelerinden ayrılır ayrılmaz korunmasını sağlamak, göç politikamızın bir parçası haline getirilmelidir. Bir diğer ifadeyle, bu durum karşısında kapsamlı ve daha hızlı hareket etmemiz gerekiyor. Somut adımlar içeren bugünkü teklifimizle, göçün her aşamasında tüm çocukların ihtiyaçlarına cevap vermelerinde üye devletlere desteklemeyi amaçlıyoruz: yani çocukların kimlik tespitlerinin daha iyi yapılabilmesi, konuyla ilgili çalışan personelin eğitimi, AB içinde yeniden yerleştirmeye hız verilmesi ve bununla birlikte, meşe ülkelerde aile takibinin hızlı bir şekilde sağlanması ve erken entegrasyonun geliştirilmesine yönelik tedbirlerin alınması gibi… Hem Komisyon hem de AB kurumları, bu eylemlerin uygulanması doğrultusunda adım atmaya hazırdır."

Adalet, Tüketiciler ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinden sorumlu Komisyon Üyesi Vĕra Jourová da şunları iade etti: "Çocuk göçmenlerden bahsettiğimizde hatırdan asla çıkartmamamız gereken şey onların, her şeyden önce birer çocuk oldukları gerçeğidir. Göç sürecinin her aşamasında, çocukların yüksek menfaatleri dikkate alınmalıdır. Refakatsiz olanlar başta olmak üzere çocuk göçmenler, olabildiğince kısa bir zaman zarfında koruyucu kişi veya aileler tarafından desteklenmelidir. Bu çocukların toplumlarımıza entegrasyonu, onların ne kadar kısa süre içinde daha istikrarlı bir yaşama kavuştuklarına bağlıdır. Bu çocuklara hak ettikleri çocukluğu yaşatmak doğrultusunda üye devletler tarafından sarf edilen çabaları desteklemeyi sürdüreceğiz."

İlgili tüm politika alanlarında varolan uzmanlık birikiminden yola çıkan Komisyon, göçmen çocukların daha iyi korunabilmesi ve sığınma ile çocuk koruma hizmetleri arasında daha yakın bir bağlantı sağlanabilmesi maksadıyla, üzerinde yoğunlaşmaları için Üye Devletlere, Komisyon ve AB kurumlarınca da desteklenen bir dizi öncelikli alan önerisinde bulunmaktadır:

  • Varış üzerine hızlı kimlik tespiti ve koruma: Kayıt safhasının ilk aşamalarında ve çocuk barındıran tüm kabul merkezlerinde çocuğun korunmasından mesul bir sorumlu bulunmalıdır ve tüm sıcak noktalarda çocuk koruma görevlileri görevlendirilmelidir. Üye Devletler, kayıp çocuklar hakkında sistematik raporlama ve bilgi alışverişi için gereken prosedürleri oluşturmalıdır.

 

  • Çocuklar için yeterli kabul koşulları: Varışları üzerine her çocuğun ihtiyacı mümkün olduğunca erken safhada değerlendirilmeli ve statülerine bakılmaksızın ve gecikme olmaksızın tüm çocukların hukuki yardım, sağlık hizmetleri, psiko-sosyal destek ve eğitime erişimi sağlanmalıdır. Refakatçisi olmayan çocuklar durumunda, koruyucu aile ya da aile temelli bakım imkânı sağlanmalıdır. Çocukların idari [kararla] gözaltına alınmasına karşı alternatif sunmak için mümkün olan her adım atılmalıdır.

 

  • Hızlı statü belirleme ve etkin vasilik: Vasilerin, refakatçisi olmayan çocuklara ilişkin rolleri güçlendirilmelidir. Bu amaçla, Komisyon iyi uygulamaların karşılıklı paylaşımı için Avrupa vasilik ağını oluşturacaktır. Üye Devletler tarafından güvenilir yaş-tespiti prosedürlerinin uygulanmasını desteklemek amacıyla EASO yakın dönemde bu alandaki rehberini güncelleyecektir. Ayrıca, AB içinde ve dışında, ailenin izini sürme ve ailenin yeniden birleştirilmesi prosedürlerinin hızlandırılması için ortak çabalara gereksinim duyulmaktadır. Göç sürecine ilişkin tüm prosedürlerde, çocukları ilgilendiren dosyalara her zaman öncelik tanınmalıdır. Bu husus, Yunanistan veya İtalya'da bulunan ve refakatçisi olmayan göçmenlerin AB içinde yeniden yerleştirilmesi durumunda da geçerlidir.

 

  • Kalıcı çözümler ve erken entegrasyon tedbirleri:  Komisyon, finansman ve iyi uygulamaların karşılıklı paylaşımı yoluyla çocukların entegrasyonuna daha fazla destek sağlayacaktır. Üye Devletlerden korumaya muhtaç çocukları üçüncü bir ülkeden AB ülkelerine yerleştirme çabalarını arttırmaları ve geri gönderilecek çocuklar durumunda ailenin izini sürme ve yeniden entegrasyon tedbirlerinin uygulanmasını sağlamaları istenmiştir.

 

  • Göçün temelinde yatan nedenlerin ele alınması ve AB dışındaki göç güzergahlarında çocukların korunması: AB, Göç Ortaklık Çerçevesi kapsamında, göç ortamında çocuklara yönelik korumanın anaakımlaştırılması için ortak ülkelerle yürütülmekte olan çalışmaları arttırmıştır. Ulusal çocuk koruma sistemlerinin güçlendirilmesi ve çocuk ticaretinin önlenmesi sürecinde ortak ülkelerin desteklenmesi için ilave çabaya gereksinim duyulmaktadır. Kısa süre önce yenilenen ve menşe ve transit ülkeler de dahil olmak üzere, çocuk haklarının desteklenmesi ve korunması konulu AB Rehber İlkeleri'nin zamanında takip edilmesi sağlanmalıdır.

Bu Bildiride ortaya konulan kilit adımların AB düzeyinde ve ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde, ayrıca sivil toplum ve uluslararası örgütlerle işbirliği içerisinde kararlı, müşterek ve koordineli bir şekilde takip edilmesi gerekmektedir. Komisyon bu süreci yakından izleyerek, Konseye ve Avrupa Parlamentosuna düzenli olarak rapor sunacaktır.

Arka Plan

Göç krizi sürecinde, Avrupa'ya ulaşan çocuk göçmen sayısı önemli ölçüde artmıştır. 2015 ve 2016'da, AB'de sığınma başvurusunda bulunan kişilerin %30'u  çocuklardan oluşmaktadır.

Çocuk göçmenler göç güzergâhında daha fazla şiddet, insan ticareti ya da sömürü, ya da kaybolma veya ailelerinden ayrı düşme riski altında olduğu için özel korumaya muhtaçtır. AB Temel Haklar Şartı dâhil, AB kanunlarındaki hükümler ve çocuk haklarına dair uluslararası hukuk uyarınca, çocuklar korunma hakkına sahiptir. Çocuklara ilişkin her karar ve adımda öncelikli mülahaza çocuğun yüksek menfaatleri olmalıdır.

Bu Bildiri 'Avrupa Göç Gündemi' (European Agenda on Migration) ve 'Avrupa Göç Gündemi kapsamında Öncelikli Adımların Uygulanmasına ilişkin Mevcut Duruma dair Bildirinin' (Communication on the State of Play of Implementation of the Priority Actions under the European Agenda on Migration) devamı niteliğindedir. Ayrıca, Bildiriye eşlik eden Personel için Çalışma Belgesinde ifade edildiği üzere, Refakatçisi Olmayan Küçüklere ilişkin Eylem Planı (2010-2014) (Action Plan on Unaccompanied Minors) kapsamında kaydedilen ilerlemeyi daha ileriye götürmektedir.

Aynı zamanda Kasım 2016'da Komisyon tarafından çocuk hakları konusunda düzenlenen 10. Avrupa Forumunun ve Ocak 2017'de gerçekleştirilen "Lost in Migration" konferansının da devamı niteliğindedir. Söz konusu toplantılarda göç sürecinde çocukların daha iyi korunması için ivedilikle özel tedbir alınması ihtiyacı vurgulanmıştır.

Ayrıntılı bilgi için:

Communication: The protection of children in migration

Commission Staff Working Document: Implementing the Action Plan on Unaccompanied Minors (2010-2014)

Questions & Answers: Protecting Children in Migration

Factsheet: Actions for the protection of children in migration

All press material on the European Agenda on Migration