VP Mogherini and Pt Rouhani

İran Nükleer Anlaşmasını Destekleyen Güncellenmiş Engelleme Mevzuatı Yürürlüğe Giriyor

07.08.2018 Sa - 13:11

Brüksel, 6 Ağustos 2018
* Güncelleme 07/08/2018, 10:15

İran’a karşı yeniden getirilen ABD müeyyidelerinin ilk grubu yürürlüğe girerken, İran’la meşru ticaret yapan AB şirketlerinin menfaatlerine yönelik etkilerin azaltılması amacıyla güncellenen AB Engelleme Mevzuatı, 7 Ağustos’ta yürürlüğe giriyor. 

Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) neticesinde nükleerle ilgili müeyyidelerin kaldırılmasıyla normalleşen AB-İran ticari ve ekonomik ilişkilerinin idame ettirilmesi yoluyla da dâhil olmak üzere Güncellenmiş Engelleme Mevzuatı, JCPOA-İran Nükleer Anlaşması’nın eksiksiz ve etkin bir şekilde uygulanmaya devam edilmesine dönük Avrupa Birliği desteğinin bir parçasıdır.  

Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) neticesinde nükleer konularla ilgili müeyyidelerin kaldırılmasıyla normalleşen AB-İran ticari ve ekonomik ilişkilerinin idame ettirilmesi yolu dâhil olmak üzere Güncellenmiş Engelleme Mevzuatı, JCPOA-İran Nükleer Anlaşması’nın eksiksiz ve etkin bir şekilde uygulanmaya devam edilmesine dönük Avrupa Birliği desteğinin bir parçasıdır.  Engelleme Mevzuatının güncellenmesi çalışmaları Komisyon tarafından 6 Haziran 2018 tarihinde başlatıldı ve ABD tarafından İran’a yönelik yeniden getirilen sınır ötesi müeyyideler de kapsama alındı. Bunu, Avrupa Parlamentosu ve Konsey tarafından yürütülen iki aylık bir izleme süreci takip etti. Parlamento ve Konseyin itirazı olmadığından dolayı, bu güncelleme Resmi Gazete'de yayımlanarak 7 Ağustos’ta yürürlüğe girecek.

Engelleme Mevzuatı hakkında biraz daha bilgi 

Engelleme Mevzuatı AB’li uygulayıcılara, ABD’nin sınır ötesi müeyyidelerinden kaynaklı zararları bu zararlara sebep olan kişilerden telafi edebilme imkânı tanımakta ve bunlara dayalı herhangi bir yabancı mahkeme kararından doğan etkileri de AB’de geçersiz kılmaktadır. Ayrıca, riayet etmeme halinin kendi menfaatlerine ya da Birlik menfaatlerine ciddi zarar vermesi durumunda Komisyon tarafından istisnai olarak yetki verilmesi hali dışında, AB [tüzel] kişilerinin bu müeyyidelere uymasını da yasaklamaktadır. Söz konusu yetkilendirmeler, üzerinde mutabık kalınan ve yine 7 Ağustos'ta yayımlanacak olan kriterlere göre yapılacaktır.

AB firmalarına güncellenmiş Engelleme Mevzuatının uygulanması konusunda yardımcı olmak amacıyla Komisyon tarafından ilgili hukuki tasarrufların anlaşılmasını kolaylaştıran bir kılavuz notu da yayımlanacaktır.

Müteakip adımlar 

İran nükleer faaliyetler ile ilgili yükümlülüklerine riayet ettiği sürece,  Avrupa Birliği, JCPOA'nın eksiksiz ve etkin uygulamasının sürdürülmesine tam olarak bağlıdır. İran ile ticari ve ekonomik ilişkilerin normalleştirilmesine imkân veren nükleer faaliyet ile ilgili müeyyidelerin kaldırılması adımı, JCPOA'nın temel unsurlarından birisini oluşturmaktadır. Avrupa Birliği aynı zamanda kilit ortağı ve müttefiki olmaya devam eden ABD ile işbirliğinin muhafaza edilmesine de bağlıdır.

Yukarıda ifade edilen tedbirin yanı sıra AB, Üye Devletler ve diğer ortaklarla yakın eşgüdüm içerisinde, başta bankacılık ve finans, ticaret ve yatırım, petrol ve ulaştırma olmak üzere, İran ile önemli ekonomik sektörlerde işbirliğinin sürdürülmesini amaçlayan somut tedbirler üzerinde çalışmaktadır.

Arka Plan

8 Mayıs günü, Başkan Trump, Amerika'nın Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA)'ndan çekilmesine ve bu anlaşma kapsamında daha önce kaldırılan yaptırımların yeniden tesis edilmesine karar verdi. Yeniden uygulanan ABD yaptırımları bazı yaptırımlar için 90 günlük (6 Ağustos 2018'de sona erecek) bazıları için ise 180 günlük (4 Kasım 2018'de sona erecek) "bekleme süresi"nin ardından yürürlüğe girecek.  

18 Mayıs'ta, Komisyon, İran'a yatırım yapan Avrupalı şirketleri korumak ve AYB'nin İran'daki faaliyetleri finanse etmesini sağlayacak bir takım adımlar atmak suretiyle AB'nin JCPOA'ya bağlılığını ortaya koydu.  

Avrupa Komisyonu'nun 6 Haziran'da, güncellenmiş Engelleme Mevzuatını ve AYB'nin Dış Borç Verme Yetkisini kabul etmesinin ardından 7 Ağustos'ta iki aylık kabul süresini müteakip yürürlüğe girdi.   

6 Temmuz'da, AB, E3 (Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık), Rusya, Çin ve Iran'ı bir araya getiren JCPOA Ortak Komisyon toplantısı Yüksek Temsilci/Başkan Yardımcısı Federica Mogherini başkanlığında ve bakanlar düzeyinde Viyana'da yapıldı. Anlaşmanın diğer tarafları nükleer anlaşmanın eksiksiz şekilde uygulanmaya devam etmesi yönündeki taahhütlerini yinelediler. İran ile ticari ve ekonomik ilişkileri muhafaza etme ve normalleştirme çabalarını destekleyerek AB'li şirketlerin korunması amacıyla AB'nin Engelleme Mevzuatının güncellenmesi yönündeki çabalarını not ettiler.   

 

Daha fazla bilgi için*

Joint statement by High Representative/Vice-President Federica Mogherini and Foreign Ministers of the E3 on the re-imposition of US sanctions due to its withdrawal from the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA)

MEMO Questions and Answers: entry into force of the updated Blocking Statute

Foreign Policy Instrument - dedicated website

Blocking Statute + Updated annex

Guidance note

Implementing Regulation on the criteria