EU funded projects in Turkey working together for a better quality of life

Etkinleştirici Ortam

Sivil toplum kuruluşları, açık ve katılımcı bir demokrasinin desteklenmesinde son derece önemli bir yere sahiptir. AB’nin genişleme politikasının bir parçası olarak sivil toplumun desteklenmesi, Genişleme Ülkelerinde Sivil Toplumun Desteklenmesine İlişkin Yönlendirici AB İlkeleri 2014-2020 temelinde, katılımcı demokrasi ve aktif vatandaşlığın güçlendirilmesine odaklanmaktadır.

‘Etkinleştirici ortam’ nedir?

AB’ye katılma arzusunda olan bir ülke, ifade, toplanma ve dernek kurma özgürlüğünün sağlanabilmesi için uygun yasal, hukuki ve idari ortamı oluşturmak durumundadır. STÖ’ler, ancak böyle bir ortamda, toplum için etkili ve yenilikçi faaliyetler gerçekleştirebilirler. Etkinleştirici bir ortam, STÖ'lere, yasal geçerliliği bulunan, ayrımcı olmayan şeffaf kayıt prosedürleri, özgür ve bağımsız biçimde faaliyette bulunma hakkı, vatandaşlar arasında özgür iş birliği sağlar, orantısız ve hukuk dışı devlet müdahalesini ortadan kaldırır.

Etkinleştirici ortam birçok farklı yapıda olabilir. Örneğin, yukarıdaki özgürlüklerin pratikte tesis edilebilmesi için etkinleştirici bir finansal ortam şarttır. Finansal ortam etkinleştirici nitelik kazandığında, kanunlar, kamu yararına faaliyetlerde bulunan STÖ'lere fayda sağlar. Bu, özel bağışlar, üyelik harçları ve hayır bağışları için teşvik edici vergi düzenlemeleriyle gerçekleştirilebilir. Kimi AB Üye Ülkeleri direkt olarak kamusal destek de sunmaktadır.

Ek olarak, etkinleştirici ortam, STÖ’lerin yerel, bölgesel ve ulusal politika belirleme süreçlerinde etkin rol almasını sağlayan idari uygulamaları da beraberinde getirir. STÖ'lerin kamu kurumlarıyla iş birliğini sağlayacak yeterlilikte yapı ve mekanizmaların oluşturulması önemlidir. Kamu yararını ilgilendiren serbest, açık ve erişilebilir bilginin, yapılandırılmış ve kalıcı mekanizmalar aracılığıyla yayılabilmesi de önemlidir.

Türkiye’de STÖ'ler için etkinleştirici ortam

Türkiye’de sivil toplum kuruluşları için etkinleştirici bir ortamın oluşturulması aşağıdaki sonuçları doğuracaktır:

  • Finansal getirilere erişim, şeffaf, denetlenebilir, adil ve ayrımcılık yapılmaksızın gerçekleşir;
  • Ulusal politikalar, STÖ’lerde gönüllü veya tam zamanlı olarak çalışmanın önünü açacaktır;
  • STÖ’lere yönelik finansal kurallara uyulması kolaylaşacak ve kuruluşların gelirleriyle orantılı olacaktır;
  • Bağışlar, uygun yasa ve düzenlemelerle teşvik edilecektir;
  • Kamu kurumları, STÖ’lerin demokratik yönetim açısından önemini anlayacak ve onları karar süreçlerine dahil edecektir;
  • STÖ’lerin iç yönetim ve kamu faaliyetleri şeffaf, denetlenebilir ve stratejik olarak planlanmış olacaktır;
  • STÖler, ülke sınırları içinde ve dışında bir ağ kurarak, kampanya ve fikir savunuculuğu faaliyetlerinde daha etkili olacaktır;
  • STÖ’ler, üyelik harçları, bireysel/kurumsal bağış ve sosyal girişimcilik de dahil olmak üzere zenginleştirilmiş bir mali destek tabanına sahip olacaktır.