Kamu - Sivil Toplum İşbirliği

AB, Türkiye’deki kamu sektörü ile sivil toplum kuruluşları arasında kurulan işbirliğini desteklemekte, devlet kurumlarının ve organize aktif vatandaşların kapasitesini güçlendirmektedir.

Türkiye, Katılım Öncesi Yardım Aracı II (IPA II) çerçevesinde sivil toplum için katılım öncesi yardım almaktadır. Fonlar, ortak projeler üzerinden işbirliği kurulmasına yönelik Ulusal Programlar çerçevesinde yıllık olarak planlanmaktadır.

Her gerçek ortaklık ilişkisinde olduğu gibi Türkiye ve AB verilen finansmanla sivil toplum için neler yapılması gerektiğini belirlemek üzere birlikte çalışmaktadır. AB, Türkiye’nin hangi alanlarda sivil topluma ilişkin AB normlarına uyum sağlaması gerektiğini göstermekte, Türk kurumları ise bu ihtiyaçları karşılamaya yönelik projeleri hazırlamakta ve uygulamaktadır.

Türkiye’deki sivil toplum ve kamu arasındaki işbirliğine yönelik IPA II’nin amacı ortamın aktif vatandaşlık için iyileştirilmesi ve organize aktif vatandaşların kapasitelerinin güçlendirilmesidir. Buna kamu sektörü (yerel, bölgesel ve ulusal düzeyde) ile STÖ’ler arasındaki işbirliğini kuvvetlendirmek de dahildir.

AB; ifade, toplama ve örgütlenme özgürlüğü, mali mevzuat ve sivil toplumun genel rolü ile ilgili hususlarda kamu kurumlarının teknik bilgilerini güçlendirmek amacıyla onlarla birlikte çalışmaktadır. Buna ek olarak kamu ve sivil toplum işbirliğine ilişkin planlama, politikaların belirlenmesi ve yönetişim alanlarında STÖ’lere etkin bir şekilde danışılmasına odaklanmaktadır.

Ulusal strateji ve politikalar

 

Türkiye’nin ulusal kalkınma planları, STÖ’ler ve kamu sektörü arasında kurulacak işbirliğinin önemini vurgulamaktadır. 2014 - 2018 yıllarını kapsayan 10’uncu Ulusal Kalkınma Planı, sivil toplumun sosyal sorunların çözülmesi ve kalkınma çalışmalarının desteklenmesi konularında giderek artan önemini gözler önüne sermektedir. Bunun yanısıra STÖ sayıları, üyeleri ve etkinlikleri açısından bölgeler arasında gözlemlenen farklılıklara da atıfta bulunmaktadır. Bu bağlamda bakıldığında Planda yer alan ana hedefler STÖ’lerin karar alma süreçlerine demokratik bir şekilde katılmasını kolaylaştırmak, teknik ve mali kapasitelerini güçlendirmek, ayrıca proje geliştirme ve uygulama becerilerini artırmaktır.

 

AB’nin kamu ve sivil toplum arasındaki işbirliğine ilişkin stratejisi, STÖ’ler ve kamu sektörü arasındaki projelere odaklanmaktadır. “Türkiye’de Sivil Toplumun Gelişimi ve Sivil Toplum Kamu İşbirliğinin Güçlendirilmesi Projesi”, AB Bakanlığı tarafından 2012 yılından beri uygulanmaktadır. Bu projenin ortakları TÜSEV, İstanbul Bilgi Üniversitesi, STGM, YADA Vakfı, KAGED ve Helsinki Yurttaşlar Derneği’dir. . Proje, ortakların kamu ve sivil toplum arasındaki işbirliğini kalıcı bir diyalog kururarak  STÖ’lerin kamusal müzakere ve karar alma sürecine katılımı görünür şekilde artırıldığı yeni bir düzeye taşınmasını sağlamaktadır.


Önder kurum


Sivil toplum ile kamu sektörü arasında kurulan işbirliğine önderlik eden kurum Avrupa Birliği Bakanlığı’dır. Kurumun ana yükümlülüğü, Türkiye’nin AB üyeliğine hazırlanması çalışmalarını yönetmek, izlemek ve koordine etmektir. AB Bakanlığı açısından bakılacak olursa STÖ’ler, AB sürecinin paydaşlarıdır. STÖ’lerin kapasitesini artırmak ve AB ile Türkiye arasındaki diyaloğu teşvik etmek amacıyla AB Bakanlığı “Sivil Toplumla Diyalog Toplantıları” aracılığıyla ve kamu sektörü ile sivil toplum arasındaki işbirliğinin etkinliğini artırmaya yönelik projeler uygulamak suretiyle STÖ’ler ile düzenli olarak istişarede bulunmaktadır.


 Ana sektör kuruluşları

Sivil toplum ile kamu sektörü arasındaki işbirliğinin ana işlevi, sektördeki ana kurumların kurumsal kapasitelerini artırmaktır. Türkiye’deki vakıfların genel düzenleyicisi Vakıflar Genel Müdürlüğü’dür. Vakıflar Genel Müdürlüğü, kamu ile sivil toplum arasındaki işbirliği çerçevesinde, çalışanlarının farkındalıklarını artırma ve sivil topluma yönelik entegre bir politika oluşturulması için daha iyi bir yasal çerçeve geliştirme amacı taşıyan projeler yürütmektedir.

Yasama ortamını iyileştirmek ve Dernekler Dairesi Başkanlığı ile STÖ’ler arasındaki işbirliğini kuvvetlendirmek için AB, Dernekler Dairesi Başkanlığı ile birlikte de çalışmaktadır. Kamu kurumları ve organize bireyler, politikaların hazırlanmasına yönelik süreçlere katılım kapasitelerini güçlendirmektedir. Bu alanda AB ile Türkiye arasında kurulan işbirliği, STÖ’lere uygulanan yasal ve idari kısıtlamalar ile STÖ'ler üzerindeki kontrolü ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.

Yukarıda belirtilen kurumlara ek olarak AB; Göç Yönetimi Genel Müdürlüğü, Kalkınma Bakanlığı, Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve TBMM gibi diğer ulusal paydaşlar da dahil olmak üzere farklı paydaşlar ile birlikte çalışmaktadır. AB, Türkiye’deki sivil topluma destek verir nitelikte bir politika ortamı oluşturmak için örnek verilen kurumlar ve diğer kuruluşlarla birlikte çalışmaktan gurur duymaktadır.