New EU regime for safer and greener ship recycling enters into force

Daha güvenli ve daha yeşil gemi geri dönüşümüne ilişkin AB mevzuatı yürürlüğe giriyor

10.01.2019 Per - 18:43

Haberler
8 Ocak 2019 
Brüksel
 

31 Aralık 2018 tarihinden itibaren, herhangi bir AB [üyesi ülke] bandırasıyla denize açılan tüm büyük gemilerin geri dönüşüm işlemleri, sadece ve sadece Avrupa gemi geri dönüşüm tesis listesinde yer alan tersanelerde gerçekleştirilebilecek. Bugün dünyada yürürlükte olan, yasal bağlayıcılığı bulunan ve kapsamlı tek gemi geri dönüşüm aracı olan AB Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü’nün (EU Ship Recycling Regulation) bir sonucu olan bu adımın amacı, gemilerin geri dönüştürülme süreçlerini daha emniyetli ve daha doğa dostu bir hale getirmektir. Avrupa [gemi geri dönüşüm] listesi (European list) şu anda çoğu AB sınırları içinde yer alan 26 tersaneyi içermekte olup ayrıca Türkiye ve ABD’de bulunan bazı tersaneler de listede yer almakta; önümüzdeki süreçte ise yeni tersanelerin listeye eklenmesi beklenmektedir.

Avrupalı armatörler dünya deniz filosunun %35’ine sahip bulunmaktadır. Bu gemilerin önemli bir kısmı Güney Asya’da, sıklıkla işçi sağlığına ve çevreye zararlı koşullarda sökülmektedir. Gemi geri dönüşümüyle ilgili AB Tüzüğünün tam anlamıyla devreye girmesiyle birlikte artık bu durum, AB listesinde yer alan tersanelerde sökülmek durumunda kalacak AB bandıralı gemiler için mümkün olmaktan çıkacaktır. Bu inisiyatifle birlikte AB, gemilerin geri dönüştürüldüğü sosyal ve çevresel koşulların daha iyi hale getirilmesi konusunda öncülük etmektedir.

Bu vesileyle Avrupa Komisyonu’nun Çevre, Denizcilik ve Balıkçılıktan sorumlu Üyesi Karmenu Vella bugün Avrupa’nın en yoğun gemi geri dönüşüm tersanelerinden biri olan Gent (Belçika) tersanesini ziyaret ederek Avrupa’daki gemi geri dönüşüm süreçlerini birebir gözlemleme ve sanayi temsilcileriyle görüş alışverişinde bulunma imkânına sahip oldu.

Konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada Komisyon Üyesi Vella şunları söyledi: “Çok uzun bir zaman boyunca AB gemilerinin sökülme işlemleri, kötü çevresel ve sosyal koşullar altında yapıldı. Artık bu, kabul edilebilir bir durum olmaktan çıkmıştır. AB Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü’nün tam anlamıyla uygulamaya konması, bu sektör için bir dönüm noktası teşkil etmektedir; çünkü bu tüzük, ilk defa olmak üzere AB bandıralı bir geminin nasıl geri dönüştürüleceğine dair açık ve net kurallar öngörmektedir. Tıpkı diğer geri dönüşüm çalışmalarında da olduğu gibi, gemi geri dönüşümü de sürdürülebilir bir şekilde ve işçiler, çevre ve ekonomi açısından olumlu olacak şekilde yapılabilir. İşte Gent geri dönüşüm tersanesinde olan da, AB’nin amacı da budur. Bunu başarabilmek adına sektördeki tüm oyuncuların bizlerle birlikte ve yapıcı bir şekilde çalışacağına inanıyoruz.”   

Ön bilgi

2013 yılında kabul edilen Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü Üye Devletler bandıralı gemilerin geri dönüştürülmesinin olumsuz etkilerini azaltmayı amaçlarken, gemi geri dönüşüm işleminin çevreye duyarlı ve güvenli biçimde yürütülmesi amacıyla gemiler ve geri dönüşüm tesislerinin yerine getirmesi gereken koşulları belirlemektedir. Komisyon tarafından, Üye Devletler ile yakın işbirliği halinde hazırlanan liste, katı güvenlik ve çevre standartlarına uygun çalışan tersanelerin eklenmesiyle düzenli olarak güncellenmektedir. Komisyon, çoğu Hindistan ve Türkiye'de olmak üzere 20'yi aşkın tersanenin AB listesine girmek üzere yaptığı başvuruları halen değerlendirmektedir. Uluslararası düzeyde Gemilerin Güvenli ve Çevreye Duyarlı Geri Dönüşümü Hakkında Hong Kong Uluslararası Sözleşmesi 2009 yılında kabul edildi ancak imzalayan taraf ülke sayısı yeterli olmadığından henüz yürürlüğe girmedi. Gemi geri dönüşümü alanında küresel düzeyde belirli kuralların bulunmaması nedeniyle AB Tüzüğü bu faaliyetleri düzenleyen ve hukuki bağlayıcılığı bulunan tek çerçeve durumundadır. Eski ve hurdaya çıkarılan gemilerin sökümünü yaparak değerli malzemelerin geri kazanımını sağlayan gemi geri dönüşüm sanayi, Bangladeş, Hindistan, Pakistan ve Türkiye gibi birçok ülkede başlıca çelik tedarikçisi ve ekonominin önemli bir unsurudur. Gemilerdeki hurda metallerin geri dönüştürülmesi aynı zamanda, çevreye zarar veren b ir uygulama olan maden aramaya da daha az ihtiyaç kalmasını sağlamaktadır. Dolayısıyla atığın en aza indirilmesi ve bazı malzemelerin sonsuz şekilde geri dönüştürülmesini ifade eden döngüsel ekonominin ayrılmaz bir parçasıdır.