Commission assesses and sets out reform priorities for the countries aiming to join the EU

Komisyon, AB'ye katılmayı hedefleyen ülkeler için reform önceliklerini değerlendirdi ve belirledi

06.10.2020 Sa - 16:07

Brüksel, 6 Ekim 2020

Komisyon bugün AB genişleme politikası Tebliğini ve 2020 Genişleme Paketini kabul etti: Batı Balkanlar ve Türkiye'de temel reformların uygulanmasını değerlendiren yıllık raporlar, geliştirilen genişleme metodolojisi doğrultusunda, ilgili ortaklar için daha net ve daha kesin tavsiyeler ve sonraki adımlara ilişkin yönlendirme eşliğinde sunuldu.

Dışişleri ve Güvenlik Politikasından sorumlu AB Yüksek Temsilcisi/Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Josep Borrell, şunları ifade etti: "Batı Balkanlar’daki yurttaşlar Avrupa’nın parçasıdır ve Avrupa Birliği’ne aittir. Genişleme Paketine ilişkin bugün yayımlanan raporlar ilerlemenin yolunu işaret eden titiz değerlendirmeler sunmakta, bu doğrultuda kaydedilen kazanımları ve hangi alanlarda halen yoğun çalışmalar yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.”

Yıllık Genişleme Paketini sunan, Avrupa Komisyonu’nun Komşuluk ve Genişlemeden sorumlu Üyesi Olivér Várhelyi, şu ifadeleri kullandı: “Bu Komisyon’un göreve geldiği günden itibaren amacım hem Batı Balkanlar’daki ortaklarımız hem de Üye Devletlerimizin katılım sürecine yeniden güven duymalarını sağlamak olmuştur. Bugün paylaşılan titiz fakat adil değerlendirmelerimiz ülkelerin reformlar konusunda hangi noktada bulunduklarına dair detaylı bilgilerin yanı sıra, ileriki günlerde atılacak adımlara dair net yol gösterici tavsiyeler sunmaktadır. Bunların dinamik biçimde uygulanması bu ülkelerin AB yolunda hızla ilerlemelerini sağlayacak ve uzun vadeli sonuçları beraberinde getirecektir. Buna paralel olarak ülkelerin uzun vadeli toparlanmalarını teşvik etmek ve AB ile ekonomik anlamda yakınlaşmalarını hızlandırmak üzere bir Ekonomi ve Yatırım Planı da sunduk.”   

Batı Balkanlar

Güven veren bir genişleme politikası, özellikle gittikçe artan küresel zorluklar ve bölünmelerin olduğu zamanlarda, tüm Avrupa'da barış, güvenlik ve ekonomik büyümeye yapılan jeostratejik bir yatırımdır. Batı Balkanlar için sağlam ve liyakate dayalı bir tam üyelik perspektifi, Avrupa Birliği'nin kendi siyasi, güvenlik ve ekonomik çıkarları ile tam uyumludur. Mart 2020'de Üye Devletler tarafından onaylanan "Katılım sürecini geliştirmek - Batı Balkanlar için güvenilir bir AB perspektifi" başlıklı Komisyon Tebliği, katılım sürecini daha öngörülebilir, daha güvenilir, daha dinamik bir hale getirerek güçlendirmek için somut teklifler ortaya koymaktadır.

Güçlendirilmiş yaklaşım, Avrupa Birliği ve Batı Balkanlar'ın temel reformlara daha güçlü bir şekilde odaklanarak itimat, karşılıklı güven ve açık taahhütler üzerine inşa edilmiş liyakate dayalı bir katılım sürecinin önemini vurgulamaktadır.

Hukukun üstünlüğü alanında güven veren ilerleme, genellikle siyasi irade eksikliği ile ilişkilendirilen önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Yargı kültüründe görülen ağır ilerleme, Batı Balkanlar bölgesinde yargı bağımsızlığı ilkesi konusunda yeterli kararlılık olmadan devam etmektedir. Yolsuzlukla mücadele genel anlamda hız kaybetmiş ve çoğu ülkenin bu alanda sergilediği performans üyelik şartlarını karşılamaktan uzakken, en az ilerleme ifade özgürlüğü ve medya çoğulculuğu alanında kaydedilmiştir.

Komisyon ilk kez hem Karadağ hem de Sırbistan ile katılım müzakerelerindeki genel dengeyi değerlendirmiş ve ilerlenecek yola dair önerilerde bulunmuştur. Bu, Komisyon'un yıllık paketinin yayınlanmasından sonra gerçekleştirilmesi gereken hükümetler arası konferansların, reformlar için bir siyasi diyalog forumu sağlamasını, genel katılım sürecini değerlendirmesini ve fasılların açılması ve kapanması ve olası düzeltici önlemler dâhil olmak üzere, önümüzdeki yıl için planlamayı yapmasını mümkün kılacaktır.

Arnavutluk ve Kuzey Makedonya konusunda, Komisyon, müzakere çerçeve belgelerinin Konsey tarafından kabul edilmesinin ardından mümkün olan en kısa sürede toplanacak olan ilk hükümetler arası konferansları sabırsızlıkla beklemektedir. Komisyon, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'da reformların uygulanmasında daha fazla ilerleme olduğunu da doğrulamıştır. Arnavutluk şimdiden kararlı bir ilerleme kaydetmiştir ve ilk hükümetler arası konferans göz önüne alındığında Konsey tarafından belirlenen şartları yerine getirmeye oldukça yakındır.

Bosna Hersek'in, şu ana kadar sadece bir kaç adımın atıldığı AB üyelik başvurusuna ilişkin Komisyon Görüşünde belirtilen 14 temel önceliği ele alması beklenmektedir. Kosova üyelik sürecinde, AB ile ilgili reformlarda sınırlı ilerleme kaydedilmiştir ve Kosova makamlarının, İstikrar ve Ortaklık Anlaşması'nın uygulanması da dahil olmak üzere, Avrupa yolunda ilerleme çabalarını iki katına çıkarması önem arz etmektedir.

Komisyon bugün ayrıca Batı Balkanlar için bölgenin AB yolunda ilerlemesi için uzun vadeli toparlanmasını, yeşil ve dijital geçişi teşvik etmeyi, ekonomik bölgesel işbirliğini artırmayı, ekonomik büyümeyi hızlandırmayı ve gerekli reformları desteklemeyi amaçlayan kapsamlı bir Ekonomi ve Yatırım Planını kabul etmiştir.

Türkiye

Türkiye, Avrupa Birliği’nin kilit ortağı olmaya devam etmektedir. Ancak ülke, demokrasi, hukukun üstünlüğü, temel haklar ve yargı bağımsızlığı alanlarında yaşanan ciddi gerileme nedeniyle Avrupa Birliği'nden uzaklaşmaya devam etmektedir.

Konsey tarafından 2018 ve 2019'da belirtildiği üzere, Türkiye'nin katılım müzakereleri fiilen durma noktasına gelmiştir ve başka fasılların açılması veya kapatılması öngörülmemektedir. Bugün sunulan rapor, hükümetin AB'ye katılım hedefine bağlılığını yinelemesine rağmen, bu değerlendirmeye yol açan temel gerçeklerin hala geçerli olduğunu doğrulamaktadır. Türkiye ile diyalog ve işbirliği, Mart 2020'de Yunanistan-Türkiye sınırında yaşanan olaylara ilişkin endişelere rağmen, özellikle göçle ilgili sorunların ele alınması konusunda devam etmiştir. Raporlar ayrıca, Türkiye’nin dış politikasının Ortak Dış ve Güvenlik Politikası kapsamındaki AB öncelikleriyle giderek daha fazla çatıştığını da ortaya koymaktadır.

Sonraki Adımlar

Şimdi sıra Konsey’in Komisyon tavsiyelerini göz önünde bulundurması ve atılacak adımlara dair karar almasındadır.

Ön Bilgi

Genişleme süreci

Mevcut genişleme gündemi, Batı Balkanlar’daki ortaklarımızı ve Türkiye’yi kapsamaktadır. Karadağ (2012), Sırbistan (2014), ve Türkiye (2005) ile katılım müzakerelerine başlanmıştır. Mart 2020'de Üye Devletler, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk ile katılım müzakerelerini başlatmayı kabul etmiştir. Bosna Hersek (Şubat 2016'da sunulan AB'ye katılım başvurusu) ve Kosova (Nisan 2016'da yürürlüğe giren İstikrar ve Ortaklık Anlaşması) aday adayı statüsündedir.

AB’ye katılım süreci oturmuş kriterler, adil ve titiz koşullar ile [ülkenin] liyakatı ilkelerine dayanmaya devam etmektedir. AB’ ye katılım zorlu bir ortamda karmaşık reformların uygulanmasını gerektirmekte olup ancak uzun vadede başarılabilecek bir hedeftir. Sürecin ilerleyebilmesi için Birliğe katılıma aday olan ülkelerin, öncelikli olarak hukukun üstünlüğü, yargı reformu, yolsuzlukla ve organize suçlarla mücadele, güvenlik, temel haklar, işleyen demokratik kurumlar ve kamu yönetimi reformu ile ekonomik kalkınma ve rekabetçilik gibi temel konularda, hızla gerçek ve sürdürülebilir sonuçlar ortaya koyması gerekmektedir.

Uzlaşma, iyi komşuluk ilişkileri ve bölgesel işbirliği konularında daha fazla ilerleme sağlanması da kilit öneme sahiptir.

Bu yılki genişleme paketindeki raporlar, aynı zamanda, katılım sürecine yönelik geliştirilmiş yaklaşımın önerilerini de yansıtmaktadır. Ülkelere yönelik değerlendirmeler ve tavsiyeler, özellikle de belirli reform önceliklerine ilişkin ileriye dönük rehberlik daha net ve daha kesin bir hal almıştır. Raporlar, katılım müzakerelerinin gidişatı ve temel reformların ne ölçüde uygulandığı da dahil olmak üzere daha fazla şeffaflık sağlamaktadır. Temel hususlara  ilişkin karşılaştırmalı performans incelemeleri ve Komisyon'un değerlendirmelerini tamamlamak için harici endeksler sağlanmaktadır. Süreç boyunca danışılan ve sahadaki Büyükelçilikleri de dahil olmak üzere girdi ve uzmanlık sağlayan Üye Devletlerden daha güçlü katkılar talep edilmiştir. Raporlar ayrıca yetkililerin AB'ye katılım stratejik hedefine yönelik kamusal siyasi taahhütlerinin değerlendirmelerini de içermektedir.

 

Daha Fazla Bilgi İçin

2020 AB GENİŞLEME POLİTİKASI TEBLİĞİ (TÜRKİYE KISMI) (TR)

Komisyon Tebliği (EN)

Her ülke ile ilgili detaylı bulgu ve öneriler için:

Arnavutluk: MEMO; Report; factograph

Bosna Hersek: MEMO; Report; factograph

Kosova: MEMO; Report; factograph

Karadağ: MEMO; Report; factograph

Kuzey Makedonya: MEMO; Report; factograph

Sırbistan: MEMO; Report; factograph

Türkiye: MEMO; Report; factograph

Daha genel bilgi için:

European Commission’s February 2020 communication on “Enhancing the accession process - A credible EU perspective for the Western Balkans

Factsheet – The EU accession process of the Western Balkans 

Factsheet - EU Engagement in the Western Balkans

 

 

Basın irtibat:
Ana PISONERO  (+32 2295 43 20)
Zoi MULETIER (+32 229-94306)

Europe Direct by phone 00 800 67 89 10 11 or by email

 

 

Yararlı bağlantılar