Single-use plastics: Commission welcomes ambitious agreement on new rules to reduce marine litter

Tek kullanımlık plastikler: Avrupa Komisyonu denizlerdeki çöplerin azaltılmasına ilişkin yeni kurallar üzerinde varılan iddialı anlaşmayı memnuniyetle karşılıyor

20.12.2018 Per - 17:12

Avrupa Komisyonu – Basın açıklaması
Brüksel, 19 Aralık 2018

Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi, sahillerimizde en sık rastlanan 10 plastik ürün ile terk edilmiş av araçları hedeflenmek üzere, denizlerdeki çöplerin kaynağında yok edilmeleri amacıyla Komisyon'un teklif ettiği iddialı yeni tedbirler üzerinde geçici bir siyasi anlaşmaya vardı.

Bugün varılan anlaşma, yılın başında kabul edilen, yurttaşları ve çevreyi plastik kirliliğinden korurken büyüme ve yenilikçiliği teşvik eden dünyanın ilk kapsamlı Plastikler Stratejisi'nin bir parçası olarak Mayıs ayında sunulan Tek kullanımlık plastikler teklifini temel almaktadır. Yeni kurallar Avrupa'nın, Aralık 2015'te kabul edilen Döngüsel Ekonomi Eylem Planı'nda ifade edildiği gibi daha sürdürülebilir, döngüsel bir ekonomiye dönüştürme yönündeki kapsamlı çabalara katkı sağlamaktadır. Bu kurallar,  denizlerdeki atık ve okyanus kirliliğini önleyen sürdürülebilir alternatiflerin üretilerek kullanılmasında Avrupa'daki işletmeler ve tüketicileri dünya lideri konumuna getirerek küresel sonuçlar doğuran bir sorunla mücadele edilmesini sağlayacaktır.     

Sürdürülebilir kalkınmadan sorumlu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans, konuya ilişkin şunları söyledi: "Tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasına ilişkin Komisyon teklifimiz üzerinde bugün iddialı bir anlaşmaya varılmasından büyük memnuniyet duyuyorum. Bu anlaşma insanlarımızın ve gezegenimizin korunmasına gerçekten yardım etmektedir. Avrupalılar plastik atığın çok ciddi bir sorun olduğunun bilincindedir ve AB bir bütün olarak bu sorunun ele alınmasında gerçek bir cesaret örneği göstermiş, bu çaba bizleri plastik denizlerdeki çöple mücadele edilmesinde küresel lider konumuna getirmiştir. Bugün üzerinde mutabık kalınan çözümlerle yeni bir döngüsel işletme modeline öncülük ediyor ve ekonomimizi daha sürdürülebilir bir istikamete yöneltme konusunda yol gösteriyor olmamız da eşit öneme sahiptir."        

İstihdam, büyüme, yatırım ve rekabetçilikten sorumlu Başkan Yardımcısı Jyrki Katainen, şunları söyledi:  "Plastik sorunuyla mücadele etmek şarttır. Bu mücadele aynı zamanda, yenilikçilik, rekabetçilik ve istihdam yaratmak için yeni fırsatları beraberinde getirmektedir. Bu konuları Döngüsel Plastikler Birliği'ndeki sanayi temsilcileriyle etraflıca görüşeceğiz. Bugün varılan anlaşmayla Avrupa'nın akıllı bir ekonomik ve çevresel seçim yaptığını ve gerçekten döngüsel yeni bir ekonomiye doğru ilerlediğini gösteriyoruz."   

Çevre, denizcilik ve balıkçılıktan sorumlu Komisyon Üyesi Karmenu Vella şunları söyledi: "Bir sene balığınızı naylon poşet içerisinde evinize götürüyorken sonraki sene o naylon poşeti balığın içerisinde eve getiriyorsanız bu bize, çok ve hızlı çalışmamız gerektiğini gösterir. Parlamento ve Konsey arasında bugün varılan anlaşmayla ekonomimizde, okyanusumuzda ve nihayetinde vücudumuzdaki tek kullanımlık plastik ürünlerin azaltılması yönünde önemli bir adım atmış olmamızdan memnuniyet duyuyorum."       

 

Farklı ürünlere farklı tedbirler

Tek kullanımlık Plastiklere ilişkin yeni AB Direktifi, küresel düzeyde denizlerdeki çöple mücadeledeki en iddialı hukuki belge olacaktır. Farklı ürün kategorilerine uygulanacak farklı tedbirler öngörmektedir. Alternatifler rahatlıkla kullanılabilir ve ulaşılabilirken, plastik kulak temizleme çubukları, çatal bıçak, tabak, pipet, içecek karıştırıcı, balon çubukları, oxo-çözünür plastik ürünler ve genleşmiş polistirenden üretilmiş gıda ve içecek saklama kapları gibi tek kullanımlık plastik ürünler piyasada yasaklanacaktır. Diğer ürünlerin tüketimiyse, üreticiler için tasarım ve etiketleme şartları, atık yönetimi/temizleme yükümlülükleri yoluyla,  ulusal çapta azaltılarak kullanımı sınırlanacaktır. 

Sonraki adımlar

Bugün varılan geçici anlaşmanın bundan sonra Avrupa Parlamentosu ve Konsey tarafından resmi olarak onaylanması gerekmektedir. Onaylanmasının ardından yeni Direktif AB'nin Resmi Gazetesinde yayınlanacak, Üye Devletler iki yıl içerisinde bu Direktifi iç hukuklarına aktarmakla yükümlü olacaktır.  

Önbilgi

Bu inisiyatif, mevzuat yoluyla boşuna kullanılan ve zararlı plastik maddeler sorununun ele alınması doğrultusunda Avrupa Plastik Stratejisi (European Plastics Strategy) kapsamında verilen sözün de yerine getirilmesi anlamına geliyor. Teklif edilen tedbirler Avrupa’nın Döngüsel Ekonomiye geçişine, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ile AB iklim taahhütleri ve sınai politika hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacaktır.

Aralık 2015’te Juncker Komisyonu, kaynakların daha sürdürülebilir bir şekilde kullanıldığı daha güçlü ve daha döngüsel bir ekonomiye geçişlerinde Avrupa’daki iş dünyasına ve tüketicilere yardım edecek iddialı bir yeni Döngüsel Ekonomi Paketi (Circular Economy Package) kabul etti.  Bu paket Komisyon’da varolan alışıldık düşünceleri yıkmış olup iş imkânlarını, ekonomik büyümeyi, yatırımları ve sosyal adaleti arttırırken iklim değişikliği ve çevre meselelerin ele alarak geniş kapsamlı siyasi önceliklere de katkıda bulunmaktadır. Paketin hazırlanmasında görev yapan çekirdek proje ekibinin eş başkanlığını Birinci Başkan Yardımcısı Frans Timmermans ve Başkan Yardımcısı Jyrki Katainen üstlenmiş olup Komisyon Üyeleri Karmenu Vella ile Elżbieta Bieńkowska da çok yakın işbirliği sergilemişlerdir. Hazırlık safhasında birçok Komisyon Üyesi de çalışmalara katkı sağlamış ve geniş yelpazeye yayılan politika alanlarını içine alan en etkin araçların tespitine yardımcı olmuşlardır.

Teklif edilen Direktif, tüketici davranışlarında hızlı bir değişim sağlayan başarılı 2015 Plastik Poşetler Direktifine benzer bir yaklaşım izlemektedir. Yendi tedbirler, hem çevre açısından hem de ekonomik yönden birçok fayda sağlayacaktır. Bunlar arasında:

  • 3.4 milyon tonluk karbon dioksit salınımını eşdeğer salınımı önlemek;
  • 2030 itibariyle çevreye verilecek 22 milyar Avroya eşdeğer zararı önlemek;
  • Tüketiciler açısından tahmini 6.5 milyar avro tasarruf sağlamak.

Tek kullanımlık plastikler direktifi, geçen hafta Avrupa Parlamentosu ve Konseyin üzerinde geçici mutabakata vardıkları liman kabul tesisleri direktifi (Directive on port reception facilities) gibi deniz kirliliğine karşı alınan diğer tamamlayıcı önlemlerle desteklenmektedir. Bu direktif, deniz tabanlı deniz çöplerine odaklı olarak gemi atıkları meselesini ele almakta; gemilerin yarattığı veya denizlerde toplanan atıkların her zaman için karaya geri dönmesini, geri dönüştürülmesini ve limanlarda işlenmesini sağlayan tedbirler getirmektedir. 

Bu ayın başında Avrupa Komisyonu plastik kirliliğinin azaltılması, geri dönüşümlü plastiklerin payının arttırılması ve piyasada inovasyonun teşvik edilmesi doğrultusunda devam eden çabaların bir parçası olarak plastik değer zincirindeki sanayinin temel paydaşlarını içeren bir Döngüsel Plastikler İttifakı (Circular Plastics Alliance) çalışmasını da başlattı. İttifakın amacı, Avrupa’da plastik geri dönüşüm ekonomisinin ve plastik geri dönüşüm kalitesinin daha iyi hale getirilmesi ve özellikle de, AB geri dönüşümlü plastikler piyasasının iyi işleyişi önünde ana engel olarak tanımlanan geri dönüşümlü plastiklere yönelik arz talep uyumunun güçlendirilmesidir.

Daha fazla bilgi için:

Single-use plastics proposal

Questions and Answers: New EU rules on single-use plastics

Plastics Strategy factsheets

European Plastics Strategy

Circular Economy Package

Commission launches Circular Plastics Alliance

'Be Ready to Change' Campaign

IP/18/6867

Basın irtibat:

Genel sorularınız için: Europe Direct tel: 00 800 67 89 10 11 veya e-posta