fbpx Türkiye’deki Mülteciler için Mali Yardım Programı Ara Değerlendirmesi: AB desteği, bölgedeki çatışma ortamından kaçan Suriyeli ve diğer [göçmenlerin] refahına önemli katkı sağladı | AB Türkiye
Immigrant

Türkiye’deki Mülteciler için Mali Yardım Programı Ara Değerlendirmesi: AB desteği, bölgedeki çatışma ortamından kaçan Suriyeli ve diğer [göçmenlerin] refahına önemli katkı sağladı

07.07.2021 Çar - 17:53

Mart 2016 tarihli AB-Türkiye Bildirisi çerçevesinde, Avrupa Birliği (AB), Türkiye’deki Mülteciler için Mali Yardım Programı aracılığıyla, Türkiye’deki mültecilere 6 milyar Avro tutarında desteği harekete geçirmiştir. Bugün sunulan stratejik ara değerlendirmede, bu desteğin bölgedeki çatışma ortamından kaçan Suriyeli ve diğer [göçmenlerin] refahına önemli katkı sağladığı tespit edilmiştir.   24-25 Haziran tarihlerinde düzenlenen AB Konseyinde, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından açıklandığı üzere, AB‘nin Türkiye’deki mülteciler ve ev sahibi toplumlarla süregelen dayanışmasının bir göstergesi olarak, 2021-2023 dönemi için AB bütçesinden 3 milyar Avro aktarılacaktır.  

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, konuya ilişkin şunları söyledi: “Suriye’deki çatışmanın onuncu yılında bölgedeki ortaklarımız halen yükün en büyük kısmını üstlenmeye devam ediyor. Mültecileri korumak ve ev sahibi toplumlara destek olmak paylaşmamız gereken bir güçlüktür.”

Komşuluk Bölgesi ve Genişlemeden sorumlu Komisyon Üyesi Olivér Várhelyi, şunları söyledi; “Bu değerlendirme Türkiye’deki Mülteciler için AB’nin Mali Yardım Programına dair değerli bir bilgi kaynağıdır. Mültecilerin kendi hayatlarını kazanabilmeleri,  geleceklerine ve bölge ve ötesinin istikrarına önemli bir yatırım yapabilmeleri amacıyla AB bütçesinden ilave sosyoekonomik destek olarak sağlanacak 3 milyar Avro’nun harekete geçirilmesi sürecinde yol gösterici niteliğindeki bu değerlendirmeden yararlanacağız.” 

Değerlendirmenin ana bulguları

Yapılan bağımsız değerlendirme, Türkiye'deki Mülteciler için Mali yardım Programı’nın (FRIT) sağlık, eğitim, koruma ve sosyo-ekonomik destek gibi alanlarda, Suriyelilerin ve bölgedeki çatışmalardan kaçanların refahına önemli katkılarda bulunduğunu tespit etmektedir. FRIT, dünyada en yüksek sayıda mülteciye büyük bir cömertlikle ev sahipliği yapan Türkiye’ye dönük dayanışma ve desteğin de bir simgesi olmuştur. Orta vadeli değerlendirmelere göre FRIT kapsamında sağlanan yardımlar, ölçeği ve erişimi itibariyle benzersizdir. Bu yardımlar büyük ölçüde mültecilerin ihtiyaçlarını karşılamış ve hedefe odaklanma açısından da etkili olmuştur.

Buna karşın yine rapor, sosyal uyum stratejisi geliştirmek de dâhil olmak üzere, mülteciler için sosyal gerilimin azaltılması doğrultusunda AB'nin daha fazlasını yapması gerektiğini de ortaya koyuyor. AB'yi yardıma erişim şansı en düşük olan mültecilere ulaşmak üzere daha fazla çaba sarf etmeye çağıran rapor ayrıca, yapısı itibariyle finansal araçların koordinasyon mekanizması olan FRIT’in stratejik tutarlılık açısından sınırlamaları olduğunu da belirtiyor. Bu nedenle Komisyon, Türkiye'ye daha fazla destek yönlendirebilmek için AB Bütçesine ve topluluk yöntemi (community method) kapsamında karar alınmasına gerek duyulacağı sonucuna varmıştır. Değerlendiriciler bulgularını ve tavsiyelerini bugün, yani 7 Temmuz'da, halka açık sanal bir etkinlik üzerinden paylaşacaktır (14.00–15.30 CET). Kaydolmak için: here.

Arka Plan

2016 AB-Türkiye Bildirisi'nin önemli bir bileşeni olan Mülteciler için Yardım Programı (FRİT), AB'nin Türkiye'de mültecilere verdiği desteği önemli ölçüde artırmıştır.

FRİT, AB bütçesinden 3 milyar Avroluk bir tutarı AB Üye Devletlerinin 3 milyar Avroluk katkıları ile birleştirmektedir. 3 milyar Avroluk birinci dilim 2016-2017'de, ikinci dilim de 2018-2019'da harekete geçirilmiştir. 2016 yılından bu yana AB, Türkiye'de 100'den fazla mülteci projesinin uygulanması Türk Bakanlıkları, AB Üye Devletlerinin kalkınma bankaları, uluslararası finans kuruluşları, BM kurumları ve STK'larla birlikte çalışmaktadır.

6 milyar Avronun tamamı hâlihazırda sözleşmeye bağlanmıştır, 4.1 milyar Avroyu aşkın bir tutarın da ödemesi gerçekleştirilmiştir. Kalan fonların ödemesi projelerin tamamlanmasına kadar devam edecek olup, çoğu proje 2022 ve 2023'te bir kısmı da 2025'te tamamlanacaktır.

Türkiye, dünyanın en büyük mülteci topluluğu olan yaklaşık 4 milyon mülteciye ev sahipliği yapmaktadır. Bu rakam 3,6 milyon kayıtlı Suriyeli mülteciyi ve ağırlıklı olarak Afganistan, Irak, İran ve Somali'den 330.000 kayıtlı mülteciyi ve sığınmacıyı içermektedir. Türkiye, ev sahibi toplumları önemli ölçüde etkileyen mülteci ve göçmenlerin kabul edilmesi, desteklenmesi ve ağırlanması için takdire şayan çabalarda bulunmaya devam etmektedir.

Türkiye'deki mültecilere insani yardımın sürdürülmesi için 2020’de tahsis edilen 535 milyon Avroluk ek yardıma ilaveten, 24-25 Haziran 2021 tarihlerinde gerçekleştirilen AB Konseyi toplantısında, Türkiye'deki mülteciler için 2021-2023 yıllarında 3 milyar Avroluk ek AB yardımının tahsis edilmesi kararı alınmıştır.