RAİLWAYS

Türk Demiryollarının Reformu

Arka plan

Türkiye’deki demiryolu sektörünün yeniden düzenlenmeye ihtiyacı vardır.  Ulaştırma Bakanlığı düzenleyici ve denetleyici bir rol üstlenmemiştir. Tren işletmeciliğinden, altyapısından ve bakımından sorumlu bir tekel olan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) yetersiz olup devletten gelen finansmana bel bağlamıştır. Farklı operasyonları için ayrı muhasebe prosedürleri benimsememiştir. Her ne kadar Bakanlık ve TCDD, 2007’nin Ocak ayında AB tarafından finanse edilmiş Türk demiryollarının yeniden yapılandırılması ve güçlendirilmesi programını tamamlamış olsa da proje tarafından önerilen AB düzenlemelerinin ve ulusal mevzuatın uygulanması konusunda hiçbir ilerleme kaydedilmemiştir.  Bu sebeple, daha detaylı bir uygulama stratejisine ve planına ihtiyaç duyulmuştur.

 Projenin amaçları ve temel faaliyetleri

Bu proje, Türkiye’de demiryolu reformunun tam olarak ve zamanında yapılması için kritik olan konuları ele almıştır.  Projenin amacı, demiryolu sektörünün yeniden yapılandırılması konusunda bir çerçeve oluşturmak ve böylece sektörü, müşterilerinin faydaları için şeffaf ve rekabetçi bir pazara hazırlamaktır.

 İlk adım, daha önce AB tarafından finanse edilmiş bir programda önerilen mevzuat paketi çerçevesinde, TCDD’deki ve Ulaştırma Bakanlığındaki mevcut kurumsal yapıların incelenmesinden oluşmuştur. Sonrasında, demiryolu alanında AB ülkelerindeki en iyi uygulamalar göz önüne alınarak reform için gereken çerçevenin oluşturulmasına yönelik bir strateji düzenlenmiştir.  Bu strateji, gerekli düzenlemeler ile güvenlik ve kaza soruşturma yetkililerinin saptanması ve TCDD’nin yönetiminin yeniden düzenlenmesi için bir eylem planını içermiştir.

Altyapı tahsisi ve ücretlendirme konularında da TCDD’nin AB kuralları ve AB üye devletlerindeki uygulamalarla uyumlu hale gelmesi için önlemler alınmıştır.

 Türkiye’deki mevcut mevzuatın ve AB şartlarının detaylı analizinin ardından, ulusal demiryolu güvenlik kuralları da düzenlenmiştir. TCDD’nin, Avrupa demiryolu ağlarıyla birlikte işletilebilirliği (ya da altyapının, lokomotif ve vagonların, sinyalizasyon ve diğer alt sistemlerin uyumluluğu) üzerine olan mevzuat da geliştirilmiştir. Bu çalışmalar baz alınarak, Türkiye’deki demiryollarının işleyişini değiştiren iki yasa yürürlüğe girmiştir. AB, Türkiye’ye demiryollarını güvenilir bir ulaşım yolu olarak yeniden yapılandırması konusunda büyük destek vermiştir.  AB yaklaşık 800km’lik yeni demiryolu altyapısını finanse etmiştir. Bu alandaki AB-Türkiye işbirliği devam edecektir.

FİNANSMAN DÖNEMİ

IPA I (2007–2013)

TEMEL RAKAMLAR

BÜTÇE: 3.6 milyon avro (Tamamı AB katkısı)

BÖLGE : Tüm Türkiye

DURUM : 2013’de tamamlandı